Ցուցահանդեսներ

«Եվա» ցուցահանդեսը նվիրված է կնոջ կերպարի բազմաշերտությանը՝ որպես սիմվոլ, ուժ և ծագում։ Այս շարքում ես կնոջ մեջ տեսել եմ ոչ միայն գեղագիտական գեղեցկություն, այլ հոգևոր ներկայություն, ներքին պայքարներ, խոցելիություն և անսպառ ստեղծագործական էներգիա։ Ցուցահանդեսի յուրաքանչյուր ստեղծագործություն կառուցված է հրեշտակային նրբության ու հողային իրականության հակադրության վրա, որոնք պատմում են կնոջ ներքին լռության, տոկունության և նոր կյանքի արարող ուժի մասին։ Ցուցահանդեսի հիմնական առանցքը կինն է՝ որպես սկիզբ, որպես հավերժ շնչող արարչություն, որպես մարմին և հոգի, որոնք անընդհատ ստեղծում են նոր իրականություն։ Ես կնոջ կերպարը դիտում եմ ոչ թե որպես թեմա, այլ որպես էություն՝ հագեցած հիշողություններով, լռությամբ, ցավով, սիրով և վերածնությամբ։ Գույնն ու լուսաստվերը գործում են որպես պատմողներ․ երբեմն մեղմ ու մետաքսե, երբեմն՝ կտրուկ ու մութ, բայց միշտ ուղղված դեպի զգացմունքի խորքը։ «Եվա» ցուցահանդեսը խոսում է կնոջ մասին՝ որպես աշխարհի առաջին մայր, որպես առաջին դիտող, առաջին արվեստագետ։ Այստեղ կինն ըմբոստ է, երբեմն՝ զոհ, մյուս դեպքում՝ հաղթող, բայց ամեն կերպարում նա պահպանում է իր հիմնական էությունը՝ անսպառ ստեղծող ուժը։ Նկարը դառնում է հայելի, որտեղ հանդիսատեսը տեսնում է ոչ միայն կնոջ կերպարը, այլ նաև սեփական ընկալումները, սեփական սրտի մուգ և լուսավոր տարածքները։ Կնոջ կերպարը արվեստում պետք է ներկայացնել հարգանքով, խոնարհությամբ և խորությամբ, և «Եվա»-ն հենց այդ հավատքի մարմնացումն է։ Ցուցահանդեսում ներկայացվել են 40 «Եվա»: Քառասուն տարբեր կին կերպարներ, որոնք ինչ–որ ձևով մարմնավորում են մեկ ամբողջական էությունը։ Դրանք նույն գաղափարի, նույն լույսի, նույն զգացական տարածքի տարբեր արտացոլումներ են։ Ամեն «Եվա» ունի իր պատմությունը, իր ներհատուկ հոգեբանական լիցքը։ Ցուցահանդեսի կարևոր առանցքներից մեկը «Լիլիթ»-ն է՝ ներկայացված որպես կնոջ ալտեր էգո։ Լիլիթն այստեղ հակադրություն չէ, այլ լրացում։ Նա մարմնավորում է կնոջ ազատ կամքը, նրա անհնազանդությունը, ինքնիշխանությունը, այն ընկալումը, որ կինն ունի ոչ միայն ստեղծող, այլև սահմաններ կոտրող բնույթ։ «Եվա» և «Լիլիթ» զույգը ստեղծում են գաղափարական ամբողջություն՝ կնոջ երկակի, բայց ներդաշնակ կերպարը՝ լույսի ու ստվերի միասնությամբ։ Սա գեղարվեստական լաբիրինթոս է, որտեղ կինն ունի երկու անուն՝ Եվա և Լիլիթ, և երկու ճակատագիր՝ ստեղծելու և ազատելու։

«Արվեստն անբուժելի է» ցուցահանդեսը ներկայացվեց Իտալիայի մշակութային մայրաքաղաքներից մեկում՝ Վենետիկում, մատուցելով արվեստի բուժիչ, բայց միևնույն ժամանակ՝ անզսպելի ու անբացատրելի բնույթի գաղափարը։ Ցուցադրված աշխատանքներում մարմնավորվում էր մարդու ներսում ընթացող այն գործընթացը, որը ոչ մի դեղ կամ ժամանակ չի կարող խլացնել․ արվեստը որպես ներքին արվեստաբանական ճակատագիր, ոչ թե ընտրություն։ Վենետիկի պատմական միջավայրը ցուցադրությանը հաղորդեց լրացուցիչ վայելչություն ու միջազգային ընդգրկում, դարձնելով այն կարևոր փուլ արվեստագիտական ուղու մեջ։ Ցուցահանդեսը ընդգծում էր գաղափարը, որ արվեստը չի բուժվում, այն պարզապես ապրում է արվեստագետի ներսում՝ դրդելով ստեղծել, կերտել և խոսել այն լեզվով, որը հասկանալի է բոլորին՝ անկախ երկրից, մշակույթից կամ ժամանակից։

«Շակարտ» խորագրով առաջին անհատական ցուցահանդեսը դարձավ այն պահը, երբ հանրությունը առաջին անգամ հանդիպեց իմ (Շակարտի) աշխարհին։ Ցուցադրությանը ներկայացվեց շուրջ հարյուրից ավելի աշխատանք՝ ընդգրկելով իմ վաղ շրջանի որոնումները, տեխնիկական փորձերը, հոգեբանական թեմաներն ու ձևային որոնումները։ Այս միջոցառումը դարձավ շրջադարձային պահ․ հենց այստեղ էր, որ ծնվեց Շակարտը՝ որպես նկարիչ։ Հանդիսատեսի առաջին արձագանքները, հետաքրքրությունն ու ստեղծագործական էներգիայի փոխանակումը ամրապնդեցին այն ուղին, որը հետագայում վերածվեց կայուն արվեստագիտական ընթացքի։ «Շակարտ» ցուցահանդեսը բացեց ճանապարհը նոր գաղափարների, նոր ցուցադրությունների և միջազգային մասնակցության համար՝ դնելով ստեղծագործական կարիերայի հիմնաքարը։